6
19
maj

Matura 2008: Milosc, jako czynnik sprawczy dzialan czlowieka.

Postanowilem sie z Wami podzielic tym, co mowilem szanownej komisji na maturze. Okolo 70% tego co tu jest powiedzialem prawie tak samo, reszta miala ten sam sens, jednak po prostu ubralem to w inne slowa, nie uczylem sie tego na pamiec tak jak co niektorzy. Po prostu czytalem to wiele razy, powiedzialem to, tylko inaczej. Milej lektury, jesli ktos to przeczyta.

Do przyszlych maturzystow: jesli macie temat ten sam, albo podobny, to smialo, kopiujcie, majstrujcie, zdawajcie. Tekst to uzytkow niekomercyjnego. :P

Milosc, jako czynnik sprawczy dzialan czlowieka. Omow zagadnienie, odwolujac sie do wybranych utworow literackich.

Milosc uczucie najtrudniejsze i najpiekniejsze. Potrafi dac radosc i szczescie, ale potrafi tez zabic. To w wielu przypadkach milosc decyduje o naszych poczynaniach i o naszym zyciu. Czlowiek, ktory kocha potrafi zrobic dla milosci wiele. Wybaczy najwieksze krzywdy, odda ostatnie pieniadze, odwroci sie od najblizszych, zdradzi przyjaciol czy nawet zabije. Milosc to sila destrukcyjna uszczesliwia czlowieka, gdy jest, jednak, gdy odchodzi, cos w nas umiera, pozostaje pustka, samotnosc, nicosc. Milosc to motor napedowy do zycia. Gdy jest czujemy, ze jestesmy w stanie zrobic wszystko, by ja zatrzymac zrobimy jeszcze wiecej.
W literaturze milosc i jej dzialania to jeden z czestszych tematow. W swojej wypowiedzi przedstawie kilka przykladow, w ktorych milosc kierowala ludzmi.

Zaczne od ksiazki Fiodora Dostojewskiego Zbrodnia i kara . Ukazana tutaj jest milosc zdolna do wybaczenia, milosc motywujaca. Bohaterem powiesci jest Rodion Raskolnikow, postac niezwykle zlozona, niejednoznaczna. Popelnia on zbrodnie zabija lichwiarke, ktora bogaci sie na studentach, ktorzy oddaja jej wszystkie swoje najcenniejsze rzeczy w zamian za pieniadze. Rodion poczatkowo nie jest przekonany, czy dobrze zrobi usmiercajac kobiete, jednak losy jego siostry Dunii oraz podsluchana rozmowa w barze dostatecznie go zmotywuja. Niestety, w najmniej oczekiwanym momencie pojawia sie siostra lichwiarki, ktora bohater rowniez zabija. Po tym wydarzeniu Raskolnikow nie jest juz ta sama osoba. Drecza go wyrzuty, popada w chorobe, ma mysli oblakancze, a nawet samobojcze. Wkrotce umiera znajomy Rodiona, Marmieladow. Na jego pogrzebie bohater poznaje corke zmarlego, Sonie. Tutaj nastepuje przelom w jego zyciu.

Dosyc! orzekl stanowczo i uroczyscie precz zludzenia, urojone obawy i majaki!… Zycie istnieje! Czyz nie zylem przed chwila? Moje zycie nie skonczylo sie wraz ze smiercia starej! Wieczny odpoczynek jej i dosyc tego! Rozpoczyna sie okres panowania rozsadku i swiatla woli i sily Teraz zobaczymy! dodal, jakby wyzywajac jakies ciemne moce. A jednak bylem juz zdecydowany zyc na takim malym skrawki ziemi!

Sonia jest zauroczona Rodionem. Dziewczyna, aby wspomoc materialnie rodzine pracuje, jako prostytutka. Ale Raskolnikowowi to nie przeszkadza, on, jako jedyny traktuje ja z szacunkiem i godnoscia. Sonia zaczyna go odwiedzac. Razem czytaja Biblie, oboje naznaczeni przez los szukaja w niej wybaczenia, podpory. Wkrotce Rodion wyjawia dziewczynie prawde o zbrodni, ta zas nie potepia go, ofiaruje mu milosc i wybaczenie. To ona namawia go do przyznania sie do winy i tak tez robi bohater. Zostaje skazany na 8 lat katorgi i zeslany na Syberie. Wierna Sonia podaza za ukochanym. Rodion jest zrezygnowany i obojetny, traktuje Sonie pogardliwie, nie dostrzega jej poswiecenia. Gdy zapada na ciezka chorobe, dziewczyna przychodzi na podworko szpitalne, zeby, chociaz popatrzec na okno, gdzie przebywa Raskolnikow. Podczas jednej z takich wizyt, dostrzega on Sonie. Rodzi sie w nim poczucie tesknoty. Gdy Sonia choruje, bohater martwi sie o nia i cierpi. Ta jednak sle mu listy, w ktorych zapewnia ze wszystko bedzie dobrze. Na koniec dochodzi do spotkania kochankow, scena ta jest niezwykle romantyczna.

Chcieli cos powiedziec, lecz slowa wiezly im w gardle. Lzy stanely im w oczach. Obydwoje byli bladzi i wychudli, ale w ich chorych i bladych twarzach jasniala juz zorza nowej przyszlosci, zmartwychwstania ku nowemu zyciu. Wskrzesila ich milosc, ich serca kryly niewyczerpane zrodla zycia dla nich obojga.
Postanowili cierpliwie czekac. Mieli przed soba jeszcze siedem lat niewyslowionej meki i bezgranicznego szczescia! Ale on zmartwychwstal i wiedzial o tym, czul to calym swym odnowionym jestestwem, a ona – ona zyla przeciez tylko jego zyciem!

Dostojewski pokazal nam przemiane duchowa Rodiona. Dzieki Sonii Marmieladowej bohater przyznal sie do popelnionej zbrodni, a jednoczesnie dzieki oparciu i pomocy psychicznej dziewczyny poradzil sobie z tym i znalazl powod do zycia milosc. Jednoczesnie autor pokazuje nam niezwykle poswiecenie Sonii, wszystko oczywiscie z milosci.

Kolejna powiescia, na ktorej sie skupie bedzie Lalka Boleslawa Prusa. Tutaj mamy obraz milosci wyniszczajacej, milosci, ktora bierze, wymaga, ale nie daje nic w zamian. Bohaterem Lalki jest Stanislaw Wokulski, czlowiek pelen sprzecznosci, dynamiczny i nieobliczalny. Okreslany mianem bohatera stojacego na granicy dwoch epok romantyzmu i pozytywizmu. Obiektem westchnien Wokulskiego jest Izabela Lecka. Byla to kobieta niezwykle piekna, zyla w swiecie salonow, wszyscy jej dogadzali, spelniano kazdy jej kaprys. Stanislaw zakochuje sie w Izabeli nawet nie poznajac jej, jest to milosc slepa. Gdy dochodzi do spotkania bohater jest oczarowany Lecka, ta jednak traktuje go oschle, wrecz ignoruje. Wokulski robi wiele, by zdobyc Lecka m.in. uczy sie jezyka angielskiego, licytuje klacz, wykupuje kamienice czy tez broni honoru Izabeli w pojedynku z Krzeszowskim. Po czesci udaje mu sie, Stanislaw i Izabela zareczaja sie. To jednak nie przeszkadza Leckiej, aby wciaz flirtowac z innymi mezczyznami. W koncu Wokulski nie wytrzymuje, chce popelnic samobojstwo, w pore jednak zjawia sie Wysocki. Po tym wydarzeniu Wokulski zamyka sie w sobie, oddaje sie nauce.

Konkretne losy bohatera nie sa znane. Prus pozostawil otwarte zakonczenie ksiazki. Rowniez przez to nie mozna konkretnie stwierdzic, kim byl Wokulski romantykiem czy pozytywista. Autor ksiazki zawarl swoim bohaterze zarowno cechy jednego, jak i drugiego. Lalka to powiesc o procesie uwalniania sie od milosci niewolniczej. Niestety, nie jest to latwe i wymaga od Wokulskiego cierpliwosci, wyrzeczen, cierpienia i bolu. To milosc popycha bohatera do najgorszego odebrania sobie zycia. To ona wyniszcza go, jego psychike, wywoluje w nim obojetnosc na wszystko. Nieznane sa dalsze losy bohatera, mozna jednak zaryzykowac stwierdzenie, ze bedzie mial on problemy z ponownym zakochaniem sie i obdarzeniem innej kobiety miloscia.

Do tej pory przedstawilem, co milosc zrobila z dwoma mezczyznami. Teraz skupie sie na kobiecie. Jest nia Malgorzata z ksiazki Michaila Bulhakowa Mistrz i Malgorzata . Bohaterka miala 30 lat, jej mezem byl wybitny specjalista, jednak ona go nie kochala. Darzyla uczuciem Mistrza, postac niejednoznaczna, pisarza, ktory zostaje odrzucony i wysmiany przez spoleczenstwo. Bohaterowie spotykali sie potajemnie, ich milosc byla dzika i silna, pelna oddania i poswiecenia. To Malgorzata byla pierwsza czytelniczka powiesci Mistrza o Poncjuszu Pilacie. Jednak Mistrz, zrazony niepowiedzeniem swojego dziela i odrzuceniem go przez cenzure pali rekopis i popada w chorobe psychiczna. Losy Malgorzaty sa podyktowane miloscia. Spotyka ona Asassela, ktory zaprasza ja na bal u Wolanda. Woland to szatan, ktory przybyl do Moskwy ze swoja swita, zorganizowal bal, na ktory zaprosil Malgorzate w roli gospodyni. Naga, przyodziana tylko w pantofelki Malgorzata dobrze sie bawi, sprawce tego moze byc krem Asassela, ktory dodatkowo pozwolil jej latac. Na bal przybywaja same trupy, a wsrod nich zloczyncy, falszerze, zlodzieje, samobojcy, konfidenci czy kaci. Jest tez Frida, ktora udusila swoje dziecko chusteczka. Teraz owa chusteczka codziennie pojawia sie przy jej lozku i nie mozna nic z tym zrobic, kobieta cierpi.

Po balu Woland pyta Malgorzate, czego sobie zyczy w zamian za bycie jego pania. Poczatkowo bohaterka prosi o ukrocenie mek Fridy, jednak potem wyjawia swoje prawdziwe zyczenie – Chce, aby natychmiast, w tej chwili zwrocono mego ukochanego Mistrza i w tym momencie pojawia sie jej ukochany. Oboje pragna swojego szczescia, ponownie pomaga im Woland, zabierajac ich na Ksiezyc, gdzie czeka specjalnie przygotowana mala chatka dla kochankow. Malgorzata z milosci zrobila wiele. Nie tylko porzucila meza, zawarla tez pakt z diablem, jednak oplacilo sie, byla szczesliwa u boku Mistrza.

Ostatnia, a w moim przekonaniu najpiekniejsza historia o tym, co milosc robi z ludzmi sa losy Romea i Julii z dramatu Williama Shakesphere a. Kochankowie pochodzili z dwoch, skloconych rodow Montekich i Kapuletich. Poznali sie na balu u Kapuletich. Julia przyszla, aby poznac swojego przyszlego meza, Parysa, Romeo natomiast podkochiwal sie w Rosalinie. Jednak, gdy tylko dostrzegli sie na balu od razu polaczyla ich milosc. Pomogl im ojciec Laurenty i udzielil slubu. Niestety, milosc ta od poczatku byla skazana na porazke. Romeo zostal wygnany z Werony po tym jak zabil Tybalta (z zemsty, gdy ten zabil Merkucja), natomiast rodzice Julii planowali slub corki z Parysem. Dziewczyna idzie po pomoc do ojca Laurentego i rzeczywiscie zakonnik jej pomaga. Tajemnicza mikstura, ktora jej daje powoduje, ze osoba, ktora ja wypije zapada w spiaczke, ktora wyglada jak smierc. Gdy Julia zostalaby pochowana, przybylby Romeo i razem by uciekli. Jednak niestety, wiadomosc o sprytnym planie Julii i Laurentego nie dociera do Romea. Dowiaduje sie on jedynie o smierci ukochanej. W rozpaczy przybywa na pogrzeb, gdzie widzac niezywa Julie, popelnia samobojstwo wypijajac trucizne. Chwile po tym budzi sie Julia, zrozpaczona przebije swe serce sztyletem.

Tak oboje, z wielkiej rozpaczy, z milosci do siebie umieraja. Milosc, ktora nie mieli nawet czasu sie nacieszyc, milosc, o ktorej wszyscy dowiaduja sie, gdy jest juz za pozno. Milosc, ktora miala nie tylko olbrzymi wplyw na nich, ale takze na ich rodziny przy cialach kochankow jednocza sie rodziny dwoch rodow, dochodzi do zgody. Ale jakie to ma znacznie, skoro Romeo i Julia juz nie zyja?

Podsumowujac, w swojej pracy przestawilem rozne oblicza milosci i jej dzialan. W Zbrodni i karze Fiodora Dostojewskiego milosc zmienila bohatera na lepsze i to dzieki niej potrafil przyznac sie do winy i poniesc jej konsekwencje. To ukochana pomogla mu przetrwac trudne chwile. W Lalce Boleslawa Prusa milosc wyniszczala powoli zycie Wokulskiego, jednak ten w pore sie obejrzal i postanowil z niej zrezygnowac. Byla to milosc zla, toksyczna i bolesna. Mistrz i Malgorzata to przyklad poswiecenia i oddania. Malgorzata zawarla pakt z diablem i skorzystala na tym, wszystko dla jej ukochanego Mistrza. Bulhakow pokazuje milosc, o ktora bohaterka walczy i dla ktorej jest w stanie zrobic wszystko. Ostatni przyklad, dramat Szekspira Romeo i Julia to milosc piekna, ale tragiczna w swoich losach. Kochankowie z Werony nie mieli czasu, aby nacieszyc sie soba. Przedwczesna, samobojcza smierc obojga pokazala milosc ponad wszystko, nawet ponad smierc.

6 Awesome Responses.

Leave a Reply